Chronische pijn zonder oorzaak

Wat als herstel tóch mogelijk is?

“We vinden niets.”

Drie woorden die je wereld kunnen doen instorten. Je hebt onderzoeken gehad. Scans. Bloedtesten. Misschien meerdere specialisten gezien. En telkens opnieuw hoor je:

“Er is geen duidelijke oorzaak.”
“Je zal ermee moeten leren leven.”

Voor veel mensen met chronische pijn voelt dat als een doodlopende weg.
Alsof je lichaam kapot is maar niemand kan zeggen waarom.

Maar wat als “niets gevonden” niet betekent dat er niets aan te doen is? 

Wat als het zelfs hoopvol nieuws kan zijn?

                                                         Brad Fanestil M.D.

 

 

Een arts die anders leerde kijken naar chronische pijn

Brad Fanestil, internist met ervaring in acute infecties en spoedzorg op ICU-niveau in Boulder (Colorado), zag jarenlang patiënten met chronische klachten. Rugpijn. Vermoeidheid. Symptomen die bleven, ondanks normale scans en bloedwaarden.

Tot een patiënt met ernstige rugpijn hem wees op het werk van John E. Sarno. Uit nieuwsgierigheid begon Fanestil te lezen  en kwam hij in contact met het gedachtegoed rond TMS (Tension Myositis Syndrome) en neuroplastische pijn.

In 2018 volgde hij een opleiding bij Howard Schubiner. In die groep zaten 25 deelnemers, slechts drie artsen.

Hij besloot één patiënt als “test” te zien: iemand die al jaren zware pijnstillers nam voor rugpijn. Als deze patiënt zou verbeteren via een mind-body benadering, zou hij zijn praktijk radicaal heroriënteren.

Zes maanden later wist hij genoeg: hij veranderde zijn praktijk radicaal.

Hij is geen alternatieve therapeut. Geen influencer. Geen coach.

Hij is een klassiek opgeleide arts.

Zijn patiënten zijn mensen die worden doorverwezen door andere artsen.  Mensen die zijn 'uitbehandeld'.

“Het is goed nieuws dat we niets vinden.”

Vandaag zegt hij iets wat voor veel mensen eerst bijna onverdraaglijk klinkt:

“De geneeskunde is zeer goed in het uitsluiten van ernstige ziekten.
Als we niets gevaarlijks vinden, is dat eigenlijk goed nieuws.”

Als iemand pijn voelt, moet onderzocht worden of deze persoon een ernstige ziekte heeft.  Vaak evolueren gevaarlijke ziektes negatief, blijven ze geen maanden of jaren hetzelfde.  Als dan blijkt uit onderzoek dat er niets ernstigs is, is dit voor de patiënt beangstigend: "Geen enkele dokter kan me helpen en nu moet ik dit zélf doen?!  Ik ken toch geen geneeskunde!"  

Geen diagnose krijgen, voelt als:

• Niet geloofd worden
• In de steek gelaten worden
• Alleen achterblijven met je pijn

De wanhoop en frustratie is echt: “Moet ik dit nu zelf oplossen?”

De mind-body geneeskunde wordt nog steeds gezien als zweverige materie. ‘Waar zijn de studies?  Waar is de wetenschap?’

Wel, die is er!

Nieuwe wetenschap: pijn wordt in het brein gecreëerd

Moderne beeldvorming, zoals functionele MRI, toont dat pijn geen rechtstreeks gevolg is van schade alleen.  Het brein ontvangt signalen en beslist:  Is dit gevaarlijk?

Bij een gebroken enkel is pijn logisch.
Maar soms blijft datzelfde alarm afgaan, ook wanneer er geen schade (meer) is.

Volgens deze visie kunnen aandoeningen zoals chronisch vermoeidheidssyndroom, long covid en bepaalde vormen van chronische pijn mede veroorzaakt worden door een ontregeld beschermingssysteem.

Dit gebeurt niet bewust.
Je verzint dit niet.
Het zit niet “tussen je oren”.

Je brein probeert je te beschermen.  Alleen doet het dat soms té goed.

Het overactieve alarmsysteem

Je zenuwstelsel heeft twee belangrijke standen:

• Sympathisch (actie, alertheid, overleven)
• Parasympathisch (rust, herstel, veiligheid)

Als je ’s nachts in een donker steegje loopt en iemand volgt je, wíl je dat je hart sneller klopt. Dat je spieren aanspannen.  Dat je sneller ademt.  Het maakt je klaar om te vechten of te vluchten.  

Maar sommige mensen leven onbewust permanent in die overlevingsstand.

Dat zien we vaker bij:

mensen die als kind onveilig opgroeiden

mensen met trauma

mensen die jarenlang hebben “doorgezet”

mensen die altijd sterk moesten zijn

En hier zit iets opvallends:  Mensen met chronische pijn zijn vaak extreem goede doorzetters.  Ze zorgen voor anderen.  Ze blijven werken.  Ze houden alles draaiende.

Ze zijn experts in coping.

Maar hun lichaam heeft misschien nooit geleerd hoe het zich echt veilig moet voelen.

“Maar ik heb geen stress”

Veel mensen zeggen: “Ik heb toch geen stress? Ik slaap goed. Ik werk niet te veel.”

Maar stress is niet alleen wat vandaag gebeurt.  Stress kan iets zijn van jaren geleden.
Van je jeugd.  Van periodes waarin je moest overleven. 

Je lichaam vergeet dat niet.

Hoe herstel mogelijk wordt

Dr. Fanestil merkte dat als hij bij een eerste consult zijn patiënten de kennis over de link tussen geest en lichaam gaf, deze personen zich hierin herkenden en dit zeker interessant vonden maar de ochtend daarna, als ze opnieuw met een verstijfd, pijnlijk lichaam wakker werden, al die kennis rond pijn, verdwenen leek te zijn.  Men greep snel terug naar pijnstillers of andere zaken die de pijn zo snel mogelijk zou fixen.   Begrijpelijk.  Daarom wilde hij zijn patiënten na het eerste consult meteen met een oefening naar huis sturen. 

Volgens Fanestil verloopt herstel via drie stappen:

1. Educatie

Begrijpen dat je lichaam niet kapot is, maar overbeschermend.

Dat alleen al kan iets verschuiven.
Het geeft je brein nieuwe informatie.

2. Oefening

Niet 30 minuten mediteren.  Geen bodyscan waarbij je moet liggen en een half uur tijd nodig hebt.  Niet “positief denken”.

Maar kleine momenten van veiligheid trainen doorheen je dag.

Bijvoorbeeld (90 seconden):

• Laat je schouders zakken
• Adem langzaam in en uit via je neus
• Observeer wat je voelt zonder het te willen oplossen

Wanneer je langzaam door je neus ademt, stuur je een signaal van veiligheid naar je brein. Je activeert de nervus vagus en stimuleert je parasympathisch zenuwstelsel.

Vind je dit een moeilijke oefening want: te onnozel, te saai, doet niets, kan ik niet,....?  Fantastisch, dan kan jij deze oefening goed gebruiken!  Vergelijk het met joggen.  Wiens lichaam heeft de grootste nood aan joggen: zij die dit al jaren doen of zij die ermee gaan starten?

'Fake it 'till you make it!' 

Versnel jouw ademhaling x 2 en je zal je geagiteerd voelen.   Als jij jouw ademhaling brengt naar een rustige ademhaling, zal jouw hartslag vertragen en zal jouw zenuwstelsel denken: 'Oké, het lichaam is blijkbaar niet in gevaar, ik hoef geen alarm laten loeien onder de vorm van pijn of angst.'

Herhaling is cruciaal.  Je zenuwstelsel leert via ervaring.

3. Levensstijl

Meer voelen.
Minder overleven.
Grenzen leren herkennen.
Veiligheid integreren in je dag.

Niet perfect.
Wel consistent.

Dit is géén relaxatie-oefening.  Dit is een bewustmakingsoefening. 

We gaan van ons denkende brein naar ons brein dat voelt.  Jouw alarm gaat té luid af (onder de vorm van pijn) omdat je blijft gaan, blijft doordoen, blijft ondergaan en niet meer in voeling staat met jouw lichaam en/of emoties, waarschijnlijk beide.  Je hoeft geen mindful cursussen te gaan volgen, mindfulness zit al in jou dus in plaats van naar nog een aflevering Bridgerton te kijken, kan je de komende dagen en weken proberen om bewust te worden van je lichaam.  En dáárna kijk je dan naar Bridgerton of wat dan ook op Netflix.

Wat dit betekent voor jou

Als je al jaren hoort dat er niets te vinden is, betekent dat misschien niet:
“Je moet ermee leren leven.”

Het kan betekenen:
“Je lichaam is niet kapot.”

Misschien betekent het zelfs:
“Je zenuwstelsel kan leren zich anders te voelen en anders te reageren.”

Wat geleerd is, kan ook weer worden afgeleerd.

Dat is geen wonder.
Dat is hoe het brein werkt.

Het heet neuroplasticiteit – het vermogen van je zenuwstelsel om nieuwe verbindingen te maken en oude patronen te veranderen.

En daarin schuilt hoop.

Bron:  Dr. Brad Fanestil, MD: You Can Reverse Chronic Symptoms (Here’s How)

Website dr. Fanestil

Wil je hier dieper in duiken?

De voorbije jaren heb ik mij intensief verdiept in de relatie tussen chronische pijn, het zenuwstelsel en emotionele veiligheid.

Binnenkort (april 2026) lanceer ik mijn online cursus waarin ik je stap voor stap begeleid:

• Begrijpen wat er in je lichaam gebeurt

• Je zenuwstelsel trainen

• Veiligheid opbouwen

• Chronische pijn anders benaderen

De cursus is bijna klaar.

Wil je als eerste op de hoogte gebracht worden?
Stuur me een bericht of schrijf je in op de wachtlijst.